Speluitleg · Poolbiljart
9-ball: raak laag, denk vooruit en stuur op de 9.
Je moet altijd eerst de laagst genummerde bal op tafel raken. Welke bal daarna valt is vrij; een legaal gepotte 9 wint het rack.
- 2,54 × 1,27 m
- 9-foot speelvlak
- Ø 57,15 mm
- Poolballen
- 1 tot en met 9
- Negen objectballen
- De 9
- Winnende bal
De kernregel
Bij iedere normale stoot moet de witte speelbal eerst de laagst genummerde objectbal raken die nog op tafel ligt. Je hoeft die laagste bal niet zelf te potten. Een combinatie of carambole waarmee een andere bal valt is legaal zolang het eerste contact correct was en de stoot verder aan de eisen voldoet.
Een speler blijft aan tafel na een geldige pot. De speler die de 9 met een geldige stoot pot, wint het rack. Valt de 9 tijdens een fout, dan wordt hij teruggeplaatst en krijgt de tegenstander ball-in-hand.
Rack en break
De ballen liggen in een ruit. De 1 ligt vooraan op de foot spot en de 9 in het midden; de overige ballen mogen willekeurig worden geplaatst en moeten strak aansluiten.
Op de break moet de 1 als eerste worden geraakt. Voor een geldige break moet een bal vallen of moeten voldoende objectballen naar banden worden gedreven volgens de actuele WPA-breakregel. Carambole zet de ballen automatisch correct op en bewaakt het eerste contact.
De push-out na de break
Na een geldige break zonder fout mag de speler die de tweede stoot uitvoert een push-out aankondigen. Bij een push-out vervallen de normale eisen voor laagste bal eerst en band of pot na contact. Een scratch blijft wel een fout.
Na de push-out kiest de tegenstander wie vanuit de achtergelaten positie speelt. Daardoor is een push-out geen gratis ontsnapping: je probeert een positie achter te laten die speelbaar genoeg is om te worden teruggegeven, maar onaantrekkelijk genoeg om zelf niet gedwongen verder te gaan.
Fouten en de driefoutenregel
Na een gewone fout krijgt de tegenstander ball-in-hand. Daarmee is speelbalpositie vaak waardevoller dan een wilde poging op een combinatie: een onnodige fout kan een volledige uitmaakserie cadeau doen.
- De laagste bal wordt niet als eerste geraakt.
- De speelbal valt in een pocket.
- Na een geldig eerste contact valt geen bal en raakt geen bal een band.
- De 9 valt tijdens een fout en wordt daarom teruggeplaatst.
- Drie opeenvolgende fouten in hetzelfde rack betekenen verlies, mits de speler correct is gewaarschuwd.
Waarom volgorde belangrijker is dan potten
Omdat de laagste bal altijd het eerste contact bepaalt, is 9-ball een routepuzzel. Je plant niet alleen waar de huidige bal valt, maar aan welke zijde van de volgende bal de speelbal moet eindigen.
Wanneer de uitmaakroute te klein is, is een safety vaak sterker. Je raakt de laagste bal legaal en laat afstand, een band of een andere bal tussen de speelbal en het volgende doel.
Zo voert Carambole 9-ball uit
Carambole bewaakt de laagste bal, band na contact, scratch, ball-in-hand, de push-out op de tweede stoot, het terugplaatsen van een foutief gepotte 9 en drie opeenvolgende fouten.
De normale speluitleg is hier compleet; voor breakboxen, wedstrijdformats en organiser-specifieke aanvullingen raadpleeg je steeds de actuele WPA-documenten.
Bronnen en controle
Laatst inhoudelijk gecontroleerd op 8 augustus 2026. Bij officiële wedstrijden heeft het actuele bondsreglement voorrang.
Leg de theorie meteen op tafel.
Kies deze discipline in Carambole en oefen de regels zonder download.